Tam giáo thường thức 三教常識

Thêm đôi điều về bài "Hàng ma kệ"

Đây là trước tác đặc biệt của Huyền Quang Thánh tổ, thu vào trong quyển Thủy Lục chư khoa của Thiền phái Trúc Lâm. Từ cuối cùng của câu kệ trước sẽ là bộ thủ của từ đầu, câu tiếp theo.

Đây là bài kệ thấm đẫm tinh thần Phật giáo, mang tính khuyến tu sâu sắc. Tại miền Bắc, bài kệ được tán, cùng với hoa kệ, hàng kệ, sau khi bạch tích trượng trong nhà tổ. Trung Quốc cũng còn lưu truyền bài kệ này mang tên "Văn Thù bồ tát hàng ma kệ - 文殊菩薩降魔偈". Vị trí của bài hàng ma kệ tại Trung Quốc cũng ít sử dụng như tại Việt Nam

Việc cho bài kệ này là của Văn Thù bồ tát khá khó tin vì không có bản Phạn văn tương ứng. với hình thức chơi chữ tài tình trên thì chắc hẳn tác giả (hoặc dịch giả - vì có thể Phạn văn đã bị cháy tại học viện Na Lan Đà), phải là cao tăng thạc đức, am tường kinh luật, tinh thông văn nghĩa, nằm lòng Tam giáo. Có khi nào, trong quá trình đô hộ, các quan lại Trung Quốc đã mang về Bắc quốc những kinh sách "Dân tộc" của người Việt và gây ra cảnh thay tên đổi chủ bất đắc dĩ???

Thời gian vô tình, e chỉ có chư Phật, chư tổ rõ...

Ảnh: Trúc Lâm Đại sĩ xuất sơn đồ: Bức 'quốc họa' cũng thuộc Triều đại nhà Trần, đang lưu lạc tại Trung Quốc

石火電光能幾何，

可憐恩愛受奔波，

皮乾尚戀資財廣，

黃瘦猶貪酒色多，

夕死朝生那頃息，

心魂追去見閻羅，

糸毫罪業從頭數，

文簿分明定不蹉，

差送鐵床銅柱獄，

言聲哀告苦吟哦，

我今悔恨修行晚，

免使輪迴變馬騾，

累世業冤因自昧，

未能成佛豈由他，

人人有個真如性，

生死誰能肯煉磨。