VÀI NÉT VỀ TỀ THIÊN ĐẠI THÁNH TRONG TÍN NGƯỠNG BẮC BỘ

 VÀI NÉT VỀ TỀ THIÊN ĐẠI THÁNH TRONG TÍN NGƯỠNG BẮC BỘ

Thân thế: Trong Diên quang tập ghi: Tề Thiên Đại thánh: bố tên Sơn Tinh Quân. Mẹ là Thạch Bàn. Giờ Thìn ngày 9 tháng 9 năm Giáp Tý sinh ra 1 tướng mồm vuông thân dài tai to. Nương theo Quan Âm học đạo. Hiệu là Ngộ Không thụy là Tề Thiên đại thánh (không phải học Bồ đề tổ sư - có hơi khác với thuyết Tây du của Ngô Thừa Ân. Đây là điều không có gì khó hiểu vì hình tượng Tôn ngộ không đã xuất hiện trong kịch, chuyện kể dân gian, kịch thơ, ... từ trước khi Ngô Thừa Ân ra đời rất lâu (sớm nhất có lẽ là cuối thời Đường). Đó cũng là chất liệu để ông đưa vào tiểu thuyết, vì đương thời ông là người mê đọc sách dị sự, ma quái, thích nghe kể chuyện - xem thêm "Tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc", tập 2. Tác giả: Trần Xuân Đề)

Về sau do sự truyền bá của tiểu thuyết kinh điển kia, mà trong lễ bái phù chú cũng có dùng danh hiệu Đấu chiến thắng Phật (sóng đôi với Già la hô Phật - Độc cước chân nhân thành cặp "Tả Tề hữu Độc")

Văn trịch luyện: Sắc cẩn thỉnh Đấu Chiến Thắng Phật, ở nước Ngao Lai, ba ngàn năm Mẫu Thạch thụ thai, mẹ là Đá nở ra một tướng. Hào quang bay rạng thấu cửu trùng thiên, tuổi lên mười học được phép tiên, đằng vân vũ thần thông quảng đại.Tung hoành tam giới cậy mạnh đánh trời, mong chiếm lấy ngôi Linh Tiêu thượng đế. Thiên tiên lực sỹ ai dám địch cùng, Ngọc hoàng sắc phong Tề Thiên Đại Thánh. Anh dùng dũng mãnh thánh có sợ ai, Phật Tổ Như Lai ra tay đố nhảy, nhún chân liền nhảy, Phật Tổ liền đè, năm núi tu di chấn đầu khôn cựa. Năm trăm năm cầm ở nơi Đại Già trung, khát uống nước đồng, đói ăn cơm sắt, ngày sau chư Phật sai đi lấy kinh, cõi Quang Trung xung đột một mình, đằng vân vũ tay cầm thiết bảng. Diệt loài yêu quái tòng tâm tu lại, học đạo Già Lam hậu kiếp mới làm Đấu Chiến Thắng Phật. Cứu nhân hộ vật cứu khổ cứu nạn, thầy thỉnh thời đến, thầy khiến thời nghe, thầy triệu thời về. Thần cung thỉnh Tề Thiên Đại Thánh tật tốc lai lâm giáng hạ linh đàn. Có câu rằng:

Ngao Lai bạch thạch hữu kỳ thiên

Tam giới tung hoành khí mãn thiên

Hách hách dương dương tề tại thượng

Nhất văn triệu thỉnh giáng đàn duyên.

Trong bảng thỉnh kinh trong trai đàn tại chùa: đã bắt đầu có sự ảnh hưởng của thuyết Tây du Ngô Thừa Ân 

Trinh quán Đường triều thập nhị niên

Khâm sai Tam Tạng vãng Tây thiên

Bạch Long Đại Thánh tuỳ tùng hậu

Bát Giới Sa Tăng ứng vệ tiền

Lĩnh đắc chân kinh đa hiểm trở

Tương hồi Đông độ cứu oan khiên

Công như kiếp thạch đa xung mãn

Bắc Đẩu cung nghi vọng đại thiên

(Trinh Quán Đường triều thập tam niên

Khâm sai Tam Tạng vãng Tây Thiên

Bạch Long Đại Thánh tuỳ tòng hậu

Bát Giới Sa Tăng ứng vệ tiền

Thỉnh đắc chân kinh đa hiểm trở

Tương hồi Đông Thổ cứu oan khiên

Ngã kim tuỳ cơ thừa tiên giác

Nghinh thỉnh lương hàm trợ thế duyên.)

Đời nhà Đường vào năm Trinh Quán

Vua sai thầy Tam Tạng lĩnh kinh

Vâng lời phụng mệnh thi hành

Nào thầy nào tớ nhật trình phi thăng

Ông Bát Giới - Sa Tăng đi trước

Mở đường ra nhẹ bước như không

Sau ông Đại Thánh - Bạch Long

Đằng vân giá vũ phi phong tức thì

Sang đến nước Lưu Ly - Phật Quốc

Vào quỳ tâu lĩnh được kinh ra

Biết bao hiểm trở sơn hà

Diệt loài quỷ quái yêu ma đón đường

Thầy cùng tớ dặm trường non nước

Lĩnh kinh về cứu được oan khiên

Ngày nay ứng phó tùy duyên

Tụng kinh tam tạng thay quyền diễn nghi

Dương cũng được kỳ di thọ cách

Âm lại nhờ hồn phách siêu thăng

Bảng này diễn nghĩa dạy rằng

Lập đàn (phổ độ, cầu phúc, …) chi bằng tụng kinh

Tụng kinh thì phải tôn kinh

Âm siêu dương thịnh hiển vinh đời đời