1. Muốn biết chân ngụy của câu chuyện là vô cùng khó! Chúng ta không phải thần tiên mà biết chuyện thần thánh giao chiến. Ta cũng không phải người thời đó, nên chỉ còn có cách khảo sát qua văn bản mà thôi.
2. Cần nhìn nhận văn bản cổ văn một cách khách quan. Đã là con người thì khi đặt bút viết không tránh khỏi góc nhìn chủ quan. Việc lấy kinh sách đạo Mẫu để khẳng định là không có "Sòng cơn đại chiến", coi kinh sách Nội đạo tràng là ngụy kinh, hay ngược lại công nhận "Sòng cơn đại chiến" và phủ định kinh sách đạo Mẫu đều không tránh khỏi phiến diện, và đưa đến tranh cãi vô ích
Câu chuyện tương tự: Ba la môn giáo phủ định câu chuyện "Phạm Thiên thỉnh Phật thuyết pháp" trong kinh Phật. Phật giáo phủ định thuyết cho rằng "Phật là hóa thân của Vishnu"; Hay phái Theravada dùng kinh điển của Xích đồng diệp bộ để khẳng định quan niệm của các bộ phái khác vậy
3. Tuy nhiên, cần tôn trọng thực tiễn. Nếu đưa ra quan điểm: Nội đạo nhằm khoa trương đạo mình nên bịa ra câu chuyện "Sòng cơn đại chiến", thì tại sao các tín đồ của Mẫu không chế tác câu chuyện tương tự? Tại sao câu chuyện "Sòng cơn đại chiến" lại phổ biến đến như vậy? Đến mức mà hầu như các tài liệu về Mẫu của các dòng tín ngưỡng khác nhau đều ghi chép thuyết này? Không thể vì mình là tín đồ của Mẫu mà mình phủ định câu chuyện "Sòng cơn đại chiến" bằng cách cho rằng nó không có, hay lập luận nó không tồn tại bằng cảm tính về tín ngưỡng của mình. Điển hình cho kiểu này là anh thêm bớt, viết bài "giải mã" Sòng sơn đại chiến bằng hoàn toàn bằng cảm tính, ngụy sử và giả khoa học
4. Cần kết hợp với chính sử và nghiên cứu về bối cảnh lịch sử, xã hội và nhất là đời sống tôn giáo đương đại. Vì có thể câu chuyện là một câu chuyện ẩn dụ về sự đấu tranh giữa các giáo phái
5. Cần nghĩ đến hậu quả sụp đổ lý luận: nếu phủ định câu chuyện "Sòng cơn đại chiến" thì ta sẽ giải thích sao về danh hiệu "Mã Vàng Bồ tát", về việc thờ Mẫu trong chùa, về nội dung các khoa cúng Phật - Thánh, ... Tín ngưỡng thờ Mẫu sẽ li khai và trở thành đối kháng với Phật giáo?
6. Tóm lại: nên tôn trọng là có tồn tại một "thuyết" Sòng cơn đại chiến như vậy, nguồn cơn, nội dung, ý nghĩa của nó đến đâu thì còn cần hạ hồi phân giải (nhưng vẫn trên tinh thần khoa học và khách quan đã nêu như trên).
0 Nhận xét